Panik Atak

Panik atak, ortada herhangi bir tehlike unsuru veya uyaran olmamasına rağmen, endişe ve yoğun korku ataklarıyla ortaya çıkan, hızlı nefes alıp verme, kalp çarpıntısı ve terleme gibi semptomlar gösteren psikolojik bir rahatsızlıktır. Farklı gösterge ve semptomları olan bu psikolojik rahatsızlığı gelin birlikte inceleyelim.

Panik Atak Nedir?

Panik atak; çarpıntı, terleme, titreme, nefes darlığı, uyuşma veya kötü bir şeyin olacağı hissiyle karakterize; aniden gelen yoğun korku dönemidir. Panik atak tedavi edilebilir bir psikolojik sorun olup, panik atağın tedavisi bilişsel davranışçı tedavi, psikoterapi ve ilaç tedavisi yöntemi ile sağlanmaktadır.

Panik Atak Krizinde Neler Yaşanır?

Panik atak esnasında genellikle terleme, göğüs sıkışması, nefes darlığı, baş dönmesi ve mide bulantısı gibi yaygın fiziksel belirtiler görülür. Bunlara ek olarak, gerçek dışı duygulara kapılma, kontrolü kaybetme duygusu ve ölecekmiş hissi de yoğunlukla görülebilir. Bu durumlar geçici kabul edilir ve panik atak geçtiğinde geçmesi beklenir.

Panik Atak Türleri Nelerdir? 

1. İlk panik atak türü aniden ve hiçbir belirti vermeden gelişen panik atak olarak adlandırılabilir. Bu tür panik ataklarda kişinin içinde bulunduğu durum ya da çevresel faktörler panik atağa neden olmaz. Öyle ki bu tür panik ataklar uykuda bile yaşanabilir.
2. İkinci panik atak türü kişinin içinde bulunduğu durum nedeniyle ortaya çıkar. Panik atak yaşayan kişi bu durumu ve tetikleyiciyi fark edebilir. Kişinin panik epizodunu tetikleyen durum oldukça belirgin olduğu için kişi panik ataktan kaçınma davranışı gösterebilir. Örneğin kapalı mekan korkusu olan bir kişi, bir asansöre bindiğinde ve hatta binmeyi düşündüğünde bile panik atak yaşayabilir.
3. Üçüncü panik atak türü kişinin duruma bağlı olarak yaşadığı kaygı sonrasında panik atak olarak yaşaması olarak açıklanabilir. Kişi panik atağını tetikleyen durumların sürecinde değil sonrasında panik atak yaşayabilir. Örneğin sosyal ortamlardan korkan ve kaygılanan kişi, sosyal bir ortamda değil de bu ortamdan ayrıldıktan sonra panik epizot geçirebilir.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik ataklar, aniden gelişen ve hem fiziksel hem de psikolojik belirtilerle kendini gösteren yoğun kaygı nöbetleridir. Bu belirtiler, kişinin kendini ciddi bir tehlike içinde hissetmesine neden olabilir. Panik atak sırasında en az dört belirti aynı anda ortaya çıkar ve bu belirtilerin sayısı arttıkça atak daha şiddetli bir hal alabilir. Panik atağın sık görülen belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

1. Göğüste baskı hissi
2. Nabzın hızlanması
3. Bayılma hissi
4. Kontrolü kaybetme hissi
5. Nefes daralması
6. Baş ağrısı
7. Baş dönmesi
8. Boğulma hissi
9. Mide Bulantısı
10. Ağız Kuruluğu 
11. Kusma

Gece Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik atakların gece yaşanması ve kişileri rahatsız etmesi oldukça sık görülen bir durumdur. Genellikle kişiler uyku sırasında bir anksiyete ve sıkışma yaşarla ve bu şekilde uykudan uyanırlar. Bu ataklar, genellikle uykunun en derin ve rahat aşamasında meydana gelir. Belirtiler şunları içerebilir: aniden uyanma, şiddetli bir korku veya endişe hissi, kalp çarpıntısı, terleme, titreme, nefes darlığı, göğüs ağrısı, mide rahatsızlığı ve bayılma hissi. Gece panik atakları sırasında, kişi uykusuzluğa ve genel yaşam kalitesinde düşüşe yol açabilen ciddi rahatsızlık hissi yaşayabilir.

Panik Atak Nedenleri Nelerdir?

Panik atakların, kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genellikle hem biyolojik hem de çevresel faktörlerin bir araya gelmesiyle tetiklenir. Beyindeki nörotransmitter dengesizlikleri, kalıtsal yatkınlıklar, stresli yaşam olayları ve travmatik deneyimler panik atakların başlıca nedenleri arasında sayılmaktadır. Bunlarla birlikte Beyinde bulunan ‌GABA, ‌serotonin, ‌noradrenalin gibi maddelerdeki dengesizlikler panik atak nedenleri arasında yer alır.

Panik Atak Tanısı Nasıl Konulur?

Panik bozukluğun özel bir testi ya da taraması ne yazık ki yoktur. Semptomları kap krizi ile çok benzeyebildiğinden dolayı, genellikle öncelikli olarak hekim muayenesi önerilir ve farklı bir sağlık sorunu olup olmadığı araştırılır. Yaşanan duruma başka bir sebep bulunamazsa ve iki ya da daha fazla atak geçirilmiş ise panik bozukluğa işaret olarak kabul edilebilir. Bu kurumda psikoterapi ve farmakolojik tedavi başlaması gerekmektedir.

Panik Atak Tedavisi Nasıl Olur?

Panik atak tedavisinde bazı medikal ilaçlar ve psikoterapi tekniği kullanılır. SSRI, SNRI, benzodiazepin türü ilaçlar, rahatsızlığın tedavisinde kişiye özel olarak reçete edilebilir. İlaç kullanımını takiben kişi kendisini iyi hissetse de ilaç kullanımına devam edilmelidir. İlaçların dozunun düşürülmesi ya da kullanımının tamamen bırakılması hekim kontrolünde yapılmalıdır. Panik atak tedavisinde bazı vakalarda ilaçla birlikte, bazılarında ise tek başına psikoterapi uygulanabilir.

Bilişsel davranışçı terapi yöntemi sırasında kişiyle, panik atak sırasında neler yapılabileceği, bu durumla nasıl başa çıkılabileceği ve panik atakların nasıl önlenebileceği gibi konular konuşulur. Panik atak tedavisinde oldukça etkili bir yöntem olan bilişsel davranışçı terapi sayesinde kişi, panik ataklardan tamamen kurtulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular